Azərbaycan mədəni işğal altında!
LİDER telekanalı = RUS kanalı!
Avrupada yaşıyan yarım milyon Azerbaycanlıdan biri kimi muşahidelerime esasen qetiyyetle iddea edebileremkı, Azerbaycan adına yayımlanan LİDER telekanalı rus medeniyyetine xitmet eden bir kanaldır. Bu kanal, Azerbaycan mentalitetinden çox-çox uzaqlarda cövlan edir. Adı geden televiziyon kanalını tebliğ eden de peşmandır tamaşa eden de. Azerbaycan tamaşaçının arzuladığı milli kanal çin olmayib. Hansısa adı bir günde LİDER-e baxan adi bir şexs eminlikle diyebilerkı: Axı bunun harası Azerbaycandır!
Bir ilden çoxdurkı, Lider telekanalı Avrupa ölkelerinde yaşıyan Azerbaycanlılar üçün efirdedir. Bu bir il müddetinde LİDER kanalında yalnız ve yalnız 3 defe Azerbaycan musiqi konsertı ve 3 defe Azerbaycan bedii filmi ekrana biraxilib. Bunun evezine amma, her gün 4-5 Rus veya Amerikan kino filmleri efire çıxır. Bu kanalda Azerbaycan musiqisinden heç eser-elamet yoxdur. Diger verişlerin çoxu da rusca gedir. Bes özünü Azerbaycan telekanalı adlandıran LİDER hansı meqsedlere xitmet edir? Bes Azerbaycanın öz televiziyon ve kino filmleri tükenibmı?! Her zaman ağızdolu iftixarla danışdığımız Azerbaycan muğam senetı, xalq mahnıları, aşıq havaları, estrada parçaları ve elecede komediya ve bedii kino ve televiziya filmlerimizin bulağı quruyubmu?!
LİDER telekanalında Azerbaycan uşaq ve genclerı üçün birce dene olsun bele televiziyon proqramı efire çıxmır. Ekrandakılar ise yalnız rus dilinde. Torpaqları işğal olmuş bir millet üçün bu bir felaket deyilse bes nedir?! Bu muşahidelerden bele bir mentiqi netice çıxarmaq olarkı, Azerbaycan tekce erazı cehetden deyil hem de eynı halda medenı cehetden de işğala uğramış bir ölkedir. LİDER telekanalın penceresınden baxıldıqda bu qenaete gelmek olarkı, Azerbaycan cumhuriyyeti helede Rusiyanin bir eyaledidir! Burada rusca danışmaq hem prestijdir hem de çox adi ve elverişlı bir kommunıkasıya vasitesi!
Azerbaycan xalqının son nailiyyeti, istiqlaliyyetinı, bütüv millet başda olmaqla, iki böyük insanin emeyine borcludur: Ulu rehber E.Elçıbey ve böyük siyastçı H.Eliyev. Buna baxmıyaraq her zamankı kimi böyük insanların boynuna minib özünü böyük sananlar az olmayib. Sabiq prezident E.Elçıbeyin adının dalında gizlenib fars ve rusa xıtmet edenler az olmadı. Bes indi H.Eliyev adı arxasında gizlenıb her çirkin emellerinı ört-basdır edenler kime xitmet edirler? Bu iki şexsiyyet Azerbaycan dil ve medeniyyetinin ehemiyyetini döne-döne her zaman vurqulayirdilar. Onların vesiyyetine emel edenler hardadılar bes göresen?
Azerbaycan anayurdu yalnız şimali Azerbaycan cumhuriyyeti erazisinden ibaret deyil. Bes 35 milyon güney Azerbaycan türkünü hesaba qatmaq quzey Azernbaycan medyasının nevaxt ağlına çatacaq. Torpaqların işğalından sonramı?! 35 milyon Güney Azerbaycan türküne ve elecede vetenden kenarda yaşıyan 4 milyon diasporaya menevı cehetden ehtiyac olan nedir?: Telekanallarımızda Azerbaycan musıqısınden hezz aparmaq, bedii film ve tamaşaları seyr etmek, anadilli verilişler ve doğma dille proqrmaları izlemek, vesselam. Millı medeniyyetimizi bele qorumaq olar, amma heyf kı, emelde bele deyil. Adı çekilen bu repertuar bir milletı ayağa qaldırmağa bes eder. Bunlari bilmeye akademik ve elmi tehqiqlere ehtiyac yoxdur. Bes neyi gözleyirik? İş işden keçenden sonramı medyamız ayılacaq? Vaxtında milletin menevı telebatına ve ehtiyacına cevab vermeyen medya esl menasında oportonistdir.
Yuxarıdakı mulahizelerden bele bir mentiqi netice çıxaramaq olarıkı, madamkı, rusun, farsın ve qerbın medenı işğalına son qoyulmayıb Qarabağın azadlığından danışmaq ebesdir ve qeyrı-mümkün. Bu bir acı heqiqetdirkı, Qarabağ tez-gec qesb olunmalidı! Çünki, buna şerayit hazıridı. Azerbaycan işğaldan qabaq medenı cehetden işğal olunmuş veziyyete salınmışdı. Ehalının mentaliteti kosmpolit tefekküre (rus medeniyyetine) alışdırılmışdı. Öz doğma ideallarına biqane yanaşırdı. Budur, menimsediyimiz qeyrimilli cehetlerimiz: ‘Xalqlar dostluğu’, Marksızm-Leninizm, Rus medeniyyeti, İran-meyilli mentalitet ve sayire. Amma, nehayet haq ve edalet zefer çaldı. İstiqlaliyyetimize qovuşduq. Öz elimiz öz başımız dedik. Rusun bayrağı artıq başmız üste esmir. Biqaneliyin bedelini de biz Qarabağ ve diger doğma erazilerimizin ve elecede 35.000 min günahsız insanimizin qanlarile ödedik. Ve bir milyon mecburı köçgün sürgünlerimiz. Artıq, bu acı tecrubeden ders olmağın vaxtı gelib çatmamişmı? Medyamız axı ne zamana kimi fil qulağında yatmağa devam edecek?
Fars medyaların bombardmanı altında fars kültürüne meyilli olmalarına göre 35 milyon güney Azerbaycan xalqını qınamağa kimsenin haqqı yoxdur. Axı, bu xalq heç xaman özünün radio ve televiziyonu olmamışdır. Öz anadilinde yazıb-oxumağa imkan tapmamışdır (yalnız bedelı 50.000 şehid ve 100.000 sürgün olaraq – bir il müddetine istisna ile 1945-46).
Cemiyyetin aydın kesimine medya lazım deyil. Aydın kesim tefekküre lazım olan materialı axtarıb tapar. Lakin, zamanın telebı olaraq milyonluq kütleye munasib muxatib vesite şübhesiz medyadir: Telekanallar ve radiolar. Medeniyyeti qoruyub inkişaf etidrmek üçün medya en güclü vasitedir. Bu istiqametde LİDER telekanalı özünün bollu rus proqramlarile ve qeyrı-milli verilışlerile hansı kütleye xitmet edir? Veya Azerbaycan xalqına öz milli irsını, milli musıqını, edebiyyat ve sayirenı esirgemekle neyin peşinde?
Qarabağın ve işğal altında olan diger torpaqlarımızın qurtuluşu ilk önce medenı (rus) işğalın azadlığından keçir. Madam kı, rus, fars ve elecede qerb mentalitetine esirik, azadlıqdan söhbet bele gedebimez.
Biz Azerbaycanlılardan bedbext millet yoxdur dünyada. Gel gör kı, nece öz doğma musiqi ve medenı irsimizi öz medyamızdan dilenirik! Axı kime diyek kı, öz medyamızda öz musıqımıze hesret qalmışıq. Uşaqlarımız medyalarımızdan Azerbaycan anadili yox rusca ve farsca öyrenirler. Sovet zamanından da daha pis veziyyete düşmüşük. Bu boşluqdan düşmenlerimiz ‘yaxşı’ istifade edirler. Men xeter zengı çalıram. Terpenmesek bundan daha pis günlere düşeceyik. Milli televiziyon ve milli radiolarımızı qurmalıyıq. Göz göre-göre millet ve torpaqlar elden gedir.
Bu yazını millı medya mensublarımına xetaben bir konkret teklifle bitirirem. Azerbaycan milli-ictimaii radio ve televiziyonları hergüunkü repertuarıda bunlar yer almalıdır: Milletimizin 4 kesimine 4 növ proqramlar teqdım etmek:
Xalqin 4 esas kesimi:
1) Uşaqlarımız
2) Genclerımız
3) Qız-gelinlerımız
4) Umumxalq kütlemız
Repertuarın 4 esas proqramı:
1) Milli musiqimiz
2) Bedii fılm ve tamaşalarımız
3) Maariflendiricı-bilgilendirici ve eylendirici anadilli verilişlerımız
4) Tarıx ve edebiyyatımız
Bax, budur yuxaridakiları emel etmekle iftixar edebilerik ki, bizim de başqa milletler kimi milli-ictimaii medyamız var. O güunün umud ile.
Kerım Azəri