Gördüklərim və eşitdiklərim:
Səfeh suval! سوال ابلهانه
Təxminən iki ay bundan qabaq Azərbaycanlı alim Ziya Sədr cənabları danimarkada İranli və Azərbaycanlılar üçün, "İranda federalizmin zərurəti" haqqında çox calib bir çıxış etdilər. Toplantiya, İran kökənlı muxtəlif etnik millətlərdən də adamlar qatılmışlar. Çox gözəl bir gecə idi. Toplantınn sonunda hərkəs öz marağlı sorularını verib və lazimi cavabları alimdən aldılar. Bu arada bir abtal "azərbaycanlı" belə bir suval verdi ki, "Niyə Atatürk türk dilini bozdu?!" Bu hadisə ilə bağlı izah vermək istəmirəm. Lakin burada bir neçə suvalin yeri var ki, sorulsun, o cümlədən ...
"Ali & Nino"
Dünya şöhrəti qazanmış və 50 dilə tərcümə olmuş Azərbaycan məhəbbət romani indi isə Danimarka dilində.
Nogle gange små ting kan have store betydning. Og selvfølgelig vice-versa. Jeg har for nylige læst en boganmeldelelse om en kærlighedsroman: Ali & Nino: En af verdens beste romaner. Den er oversæt over 50 forskellige sprog verden over. Og nu også på dansk. Romanen er fra Azerbaijan. Forfatteren er Azerbaijaner. Man kan finde anmeldelsen i websiden: www.azerbaijan.dk. En rigtigt gode website om Azerbaijan på dansk...
همین اینک که من مشغول نوشتن این سطور هستم، تمام اهل دنیا به زندگی و معنای آن فکر می کنند، الا ایرانی جماعت (فارسها). ایرانیها در حقیقت زندگی نمی کننند، آنها ادای زندگی را در می آورند. کل زندگی ایرانیها فقط تقلیدی است از دیگران. زندگی ایرانیها شبحی بیش نیست. دروغی است با ظاهری زیبا و فریبنده که هیچ عملکردی ندارد جز ظاهرسازی. حتی ما آذربایجانیهایی که آلوده به زبان فارسی هستیم نیز پیوسته خوذمان را گول میزنیم بدون آنکه خودمان به این واقف باشیم. زبان فارسی ویروسی است که نه به چشم دیده میشه و نه آن را لمس میشه کرد. پادزهر این ویروس را در تحتانی این متن تعبیه کرده ام. جوینده یابنده است. تا دیر نشده دست بکار بشیم. فردا دیر است.
Üç qadın hikayəsı!
Fəsillərdən bahar faslıdı. Hava çox gözəl və issidi. Hər yerdə həyat nəşəsı var. Bayırda günəş təmənnasız saçaqlarını hər yerə səpməqdədı. Bu gözəl bahar çağında qırmızı kərpiçlı ucsuz-bucaqsız xəstəxanın hansısa bir gözündə Ağabəyim xanim ağrəngli yataqda uzanıbdır. O, ömrünün 75 baharını yaşasa da, həna qoymuş saçları hələ də öz gözəl təravətını itirməmişdır. İssı gönəş şuaları otaqın geniş pəncərəsindən bol-bol içəri girib duvarları öz qızıl rənglər ilə bəzəyibdır. Həqiqətən də təbiət ən böyük rəssam olsun gərək. Hətda otağın içərisində belə təbiətın gözəlliyini doya-doya hiss etmək olur...
فیلسوفان، زبانشناسان، روانشناسان و دیگر عالمان علوم انسانی و اجتماعی جملگی بر این قول متفق اندکه، خواندن و نوشتن به زبان غیر و یا بیگانه، آگاهانه و ناآگاهانه خدمت به آن زبان است. و در نتیجه به همان نسبت دورشدن و بیگانه گشتن به زبان و فرهنگ خود. عوام چنین استنتاح میکنند که زبان به تنهایی فقط وسیله ارتباطات است و لاغیر. این گفته تا حدودی درست است، اما عملکرد زبان تنها با این خلاصه نمی شود. می توان به جرات و با یقین کامل اثبات کرد که عملکرد و فلسفه وجودی زبان بسیار وسیعتر از این تلقی عوام میباشد. زبان همچنین فقط سمبل هویت یک ملت نیست، زبان در ضمن میدان تفکر یک شخص است که بدون آن تفکر غیرممکن میبود،اگرچه به مکانیزم این عمل واقف نباشیم.
Taxma adlar!
اسم مستعار
Komunikasyon aləmində, xususən internet dünyasında, insanlar nədən taxma addan istifadə edirlər? Taxma adı seçməkdən hədəf nədir? Niyə bəs biz insanlar öz əsl adımızı işlətmirik? Suvallar olduqca ayındır. Lakin, sorlularin tək bir cavabı yoxdur. Fakt budur ki, taxma addan istifadə edənlərin sayi olduqca həm çoxdur və həm də eyni halda muxtəlifdir. Yəni ki, insanlar muxtəlif amaclar üçün taxma adı tərcih edərlər. Mən çalışacayam kı, bu qıssa yazıda soruların cavablarını aşağıdaki kimi sinifləndirim ...
کوچکترین نمایشنامه دنیا
"آخه ما همه ایرانی هستیم"
نمایشنامه کمدی-تراژیک در سه پرده
صحنه واقع است در خیابانهای ایران. دو فرد ایرانی با هم در حال صحبت هستند. اوضاع وخیم است.
داریوش: زنده باد ایران.
بابک: یاشاسین آذربایجان. یاشاسین آنا دیلی.
داریوش: آغا بابک، من نمی فهمم شما چه میگید، اما به هر حال ما همه ایرانی هستیم. بیا دست به دست هم بدیم و این غول بیابانی (رژیم ایران) را نابود کنیم.
بابک: (ساده لوحانه) باشه
Cəhənnəmə xoş gəldiniz!
Bura cəhənnəmdir. Danimarkadır. Bəlkə də cəhənnəmin ta ortası. Burda adam öldürməzlər. Yalnız pambıqla baş kəsərlər. Hətda qan da belə tökülməz. Burada millətlər yaşamir. Hamı külədilər. Başsız külələr. Hərkəs qoyn kimi hər səhər işə gedir, axşamı isə quzu kimi evə dönür. Robotlar daha rahat yaşırlar burada.
چگونه خوشبین باشیم!
و یا به چه نحو به دوشمن خود کمک کنیم!؟
ساده لوحی وسیله خوبی است برای فرار از زحمت "تفکر". انسانهای عامی معمولا زحمت فکر کردن به خود نمی دهند. آدم عامی چیزی را که نامش را تفکر می گذارد در اصل می توان آنرا تکرار فعالییت ذهنی و مکانیکی گفت. آدم عامی در مقابل حوادت فقط به این اکتفا می کند که حادثه مزبور را عین واقعیت تلقی کند. نا گفته پیداست که حقیقت اشیا و حوادث نه در ظاهر بلکه در ماورای آن قرار دارد
“Danışmaq gümüşdürsə, susmaq qızıldır"
Dünən gecə Danimarkanin ikinci böyük şəhəri olan Arhus’da bir Azərbaycan musiqi aranjmani təşkil edilmişdı. Danimarkalilar üçün, amma giriş hərkəs üçün açıq idi. Getdim ora. Çox gözəl bir gecə idi. Təbrizdən gələn qarman sənətçımız Yəqub Esfəndi qonaqlar üçün azeri musiqilirindən ibarət çox gözəl parçalar çaldılar. Bir xeyli tamaşaçı gəlmişdı. Çox hərəkətlı və oynaq Azərbaycan musiqiləri hamini özünə cəlb etmışdı...
Yerbazlıq
Yerbazlıq məfhumu iki səciyyəvi xasiyyəti daşıyır. Eynən ikibaşlı qılınc kimi. Həm düşməni kəsəbilər həm dostu! Əvvəla gəlin görək yerbazlıq diyəndə biz nəyi nəzərdə alırıq. Yerbazlıq ictimaii və siyasi anlamda doğulub boya-başa çatdığı yerin təəssubunu çəkmək deməkdir. Mədəniyyət və kültürünü mənimsəmək deməkdir, hər şeydən öncə. Bu xasiyyət sözsüz kı, insanlar arasında və əslində mədəniyyətlər arasında bəyənilən bir xasiyyətdır. Lakin milli məsələyə gəlincə yerbazlıq bir çirkin problemə dönüşür.
این روزها همه دم از اتحاد می زنند. اتحاد برای ایران! اما هیج کس در باره اتحاد اندک تفکری نمی کند. اتحاد به زعم ایرانیان یعنی سکوت محض. سکوت برای آینده مبهم. آینده ای مبهم تر از قعر سیاه کهکشانها. یعنی چشمایمان را ببندیم و برای آینده ای که پر از تابوهای آریای پر است تسلیم شویم. آن تابوها کدام ها هستند؟ تابوی فرهنگ، تابوی زبان های ملی و غیره. یعنی هر حرفی سوای ایران بر زبان آوردن یعنی جداسری. یعنی غیر ایران بودن!
Hanı bu azərbaycanlılar
Bəzən soru sormaq soruya cavab verməkdən qat-taq çətin olur. ”Hani bu Azərbaycanlılar?” sorusu da o çətin sorulardandir ki, biribirin ardınca bir çox məsələni və əslindəb bir çox soruyu özüilə bərabər gətirir.
Qərbın ve rusun zibilqabı
Medya vasitələri şüphəsiz hər ölkənin aynasıdır. Yaxşı-pis hərnəsə məmləkətde başverən hadisələr, xalqın həyattərzı və ən önəmlısı milli-mənəvı dəyərlər o cümlədən bədii-sənət əsərlərı, , öz əksini medyada tapar...
« بیزه اولان ظلملر»
kampanya
سئوگیلی وطنداشلار، 80 ایلدن چوخدورکی، ایراندا فارس شووینیزمی چئشیتلی حاکمیتلرآلتیندا غیر- فارس میللتلره اولمازین ظلم لر ائدیر. بو دانیلماز حقیقت دیرکی ، هم سایجا هم ده مدنییتجه گوجلواولدوغونا گؤره آذربایجان تورکو فارس شووینزمی مظالیمی نین بیرینجی و عمده هدفی اولموشدور. ایستر حاکمیتده ، ایسترسه ده "اوپوزیسیون" جرگه سینده یئر آلان فارس شووینست لرینین بیرگه سعی لری بو اولموشدورکی ، ایراندا اولان میللی ظلم لری اؤرت- باسدیرادیب دونیانین و خالقین یادداشیندان سیلسینلر
Kürdlərə təşəkkür etmək lazim!
Kürdlərin son illərdə radikal hərəkətləri və yersiz torpaq iddeaları bizlərin oyanmasına səbəb oldu. Amma bizlərdə bu tədrici milli oyaniış prosesı necə həyata keçdı? Başqa sözlə, biz azərbaycanlılarda tarixən kökü olmayan özünüdərk düşüncəsı necə formalaşdı?...
Mirt
Bu söz yalnız güney Azərbaycana aiddir. Doğrusun istəsəz bu sözün etimoloji mənasin etiraf edirəm ki, bilmirəm, lakin bunu yaxşı bilirəm ki, bu söz və onun arxasında duran məfhumu hərkəs və hətda mənim xannənəm də bilir. Yani heç olmasa onun nə demək oludğunu bilirik. Nə yazıq kı, bu sözdən quzey qardaş-bacılarımız məhrumdular...
ایرانین تورک مملکتی الدوغونا بیرثبوت داها
غلامحسین زرین کوب ( در کتاب با کاروان حله ؛ ص 106 ) درمقوله شاعر آذربایجان قطران تبریزی (1038) می نویسد: چنانکه در ری و اصفهان و همدان هم ، مثل بلاد آذرایجان، عامه مردم قادر به محاوره به زبان فارسی نبودند…
‘Allah bize rehmet elesin!’
Söhbet milli ‘medyamızdan’ gedir!
Her şeyi açıq diyeceyem. Qoy ne deyirler desinler. Daha besdir. Bax, mesele bundur: Amerika ve Avrupada yaşıyan iki milyon Azerbaycanlılara Hotbird peyk vasitesile yayimlanan Lider telekanalı Azerbaycanı temsil edirse onda Allah bize rehmet elesin! Herkes haqlı olaraq soruşurki, bu televiziyonun bes harası Azerbaycandır?...
Azərbaycan
Yazının başlığı əslində bəlkə belə olmalidi: Baki, 5 ilden sonra. Ona gorə ki, ölkə əhalisinin texminən yarisi Bakida sakindir. Bütün maddi imkanlar Baki üçün sərf edilir. Başqa şəhər və kəndlərə dövlət qayğısı az olduğundan cəmmiyyət Bakida yaşamağı tərcih edirlər.
Fedeeral yoxsa istiqlal!
Sevgili istiqlalchi qardashim, federalchi ile istiqlalchi mahiyyetce birdir inan, lakin taktika da muxtelif vasite ve vesilelerden istifade olunar. Sevgili istiqlalchi qardashim, eyni hedef ve amali her kes muxtelif lefz ve ifadelerle izah etmeye chalishir. Hamisi bu qeder. Oldu bitti.
Ermənidən bətər!
Azərbaycanda bir telekanal var: Lider-tv. Xaricde yaşayan milyonluq soydaşlarımza yayinlanan ilk telekanal. Bu kanal özəl bir kanaldır, lakin eyni halda Azərbaycanın üzqarasıdır. Bu kanalda hər nədən xəbər var, illa Azərbaycan dəyərlərindən. Bu kanal, Azərbaycan adına dübbədüz rus və qərbı təbliğat edir. Mən şəxsən xaricdə yaşiyan bircə azərbaycanlı görmədimki, bu kanala bircə dəfə baxsın və zəhləsı getməsin. Və ona lənət oxumasın.
Birlik, bütövlük, bayraq və istiqlal...
Güney Azərbaycan şəhərlərində güclü milli hərəkat gedir. İran hakimiyyətinə qarşi etirazlar və narazılıqlar mili karakter kəsb edibdir, və bu da əlbətdə təbii bir haldır. Və ən önəmlisi isə odur ki, bu hərəkat getdikcə kütləviləşir. Bu o deməkdir ki, bu hərəkatin qarşısını artıq heç bir quvvə alabilmiyəcək.
Azərbaycan mədəni işğal altında!
Avrupada yaşıyan yarım milyon Azerbaycanlıdan biri kimi muşahidelerime esasen qetiyyetle iddea edebileremkı, Azerbaycan adına yayımlanan LİDER telekanalı rus medeniyyetine xitmet eden bir kanaldır. Bu kanal, Azerbaycan mentalitetinden çox-çox uzaqlarda cövlan edir. Adı geden televiziyon kanalını tebliğ eden de peşmandır tamaşa eden de. Azerbaycan tamaşaçının arzuladığı milli kanal çin olmayib.
Gənc filsofa ikinci məktub
Güntay bəy, siz, şüphəsiz türk və islam fəlsəfəsində çox geniş və dərin bilgiyə sahibsiniz. Azərbaycan milləti sizin kimi araşdırmacı və aydınlara həmişə ehtiyacı olmuşdur. Güney Azərbaycan milli hərəkatının bu həssas dönəmində də sizi bilgiləriniz bizim üçün yəqin ki, lazımdır.
Gənc filosofa mektub
Azərbaycan aydını sizin maraqli yazilarinizla internet vasitəsilə tanışdır. Siz, bizim güney azərbaycanın öz xalqına arxalanan gənc filosofusunuz, bir milli filosof, təbir cayizsə. Son günlərdə sizi milli televiziyonumuz GünAz-in ekranlarında görürük və sevinirik.
Medyamiz və diasporamiz
Qurbetde yaşıyan milyonluq soydaşlarımızın varlığından yola çıxaraq üzerinde duracağım movzu Azerbaycan milli-ictimaii televiziyanin mövcuddiyyeti ve onun diasporamiza feli tesiri ve potensiyalları olacaqdı. Bu yazıdan hedef milli şüur ve milli höviyyetimizin berpası, milli birliyin icad olması ve neticeten itirilmiş torpaqlarımızın qaytarılması uğrunda bir atdım olsun deye duşünürem.
Azərbaycan ərkəklərinə öyüdlərim.
Öz xarici arvadlarımızın Azərbaycana sevgisini necə qazanaq? Fars oğlanları xarici arvadlarına həmişə öz doğma dil və kültürlərini öyrədərlər. Bəs biz Azərbaycanlı oğlanlar nə edirik? Biz azərbaycanlı oğlanlar tərsinə öz xarıcı arvadlarımıza farsca öyrətməyə başlırıq! Heyrət!
Azərbaycan qızlarına öyüdlərim!
Öz xarici ərlərımzın Azərbaycana marağını necə oyadaq? Azərbaycanlı ərkəklər hərhansısa bir xarıcı qızla evlənər-evlənməz onun dil və kültürünü dinməz-söyləməz öyrənərlər. Bu, çox gözəl bir hərəkətdı. Bəs azəri ərkək öz doğma dil və kültürünü öz xarıcı arvadı vəya sevgilisinə öyrədərmı? Mən bunu bilmirəm, amma hər halda bunu o ərkəkdən soruşmaq lazımdır...
